GUBERNA logo

Wat is goed bestuur?

Introductie

Niettegenstaande de term “corporate governance” stilaan gemeengoed begint te worden, blijkt het niet eenvoudig om dit begrip éénduidig te definiëren. In essentie heeft “governance” te maken met besturen, beheersen, verantwoording, toezicht en controle. Het strekt ertoe de bestuursstructuren en de besluitvormingsprocessen van een onderneming efficiënter te organiseren, te objectiveren en transparanter te maken. Deugdelijk bestuur is aldus geen doel op zich maar een middel om de ondernemingsstrategie waar te maken.

“deugdelijk bestuur heeft te maken met hygiëne niet met gezondheid” (Koen Geens)

Deugdelijk bestuur gaat over “de juiste dingen doen en de dingen juist doen… op het juiste moment”. Wat ‘juist’ inhoudt voor een onderneming zal sterk afhankelijk zijn van de kijk op de onderneming, de prioritaire belangen die daarbij behartigd worden en de waarden die daarbij gerespecteerd worden. Uiteraard spelen ook de ondernemingsomgeving en de aard van het onderneming een belangrijke rol. Ondanks deze verschillende invulling, stoelt deugdelijk bestuur op een aantal essentiële bouwstenen zoals o.a. ‘ accountability ’, onafhankelijke ‘checks en balances’, adequate transparantie…. Deze concepten gelden voor elk type organisatie, waar ook ter wereld.

De verschillende dimensies

Het is duidelijk dat deugdelijk bestuur verschillende dimensies omvat en waarbij het debat op verschillende ‘niveau’s’ gevoerd wordt. GUBERNA heeft een raamwerk ontwikkeld om dit complexe gebeuren in kaart te brengen.

The Corporate Governance System

In zijn meest eenvoudige vorm ligt de focus van deugdelijk bestuur op de werking en de samenstelling van de raad van bestuur. In een iets bredere context, met name deze van de ‘vennootschap’, wordt deugdelijk bestuur bekeken vanuit het perspectief van de zogenaamde “corporate governance tripod”, met vooral aandacht voor de relaties tussen de aandeelhouders, bestuurders en het management. Sommigen gaan nog een stapje verder en besteden ook heel wat aandacht aan de relaties met diverse stakeholders. Deze benadering sluit dicht aan bij de bredere invullingen van het begrip deugdelijk bestuur die aanleunen bij de principes van maatschappelijk verantwoord of duurzaam ondernemen. Op het macro-niveau raakt het debat aan het finale doel van de onderneming met name het creëren van aandeelhouderswaarde (Angelsaksisch model) of duurzame waarde voor alle stakeholders (Rijnland model). Recentelijk wordt ook de dimensie van ‘internal governance’ voor het voetlicht gebracht. In dit kader wordt gepleit om het toepassen van de principes niet te beperken tot het ‘corporate’ niveau maar ze te laten doorsijpelen naar alle geledingen in de ondernemingsgroep.

Uitdaging

Hoewel een zekere mate van formalisme onontbeerlijk is wanneer we spreken van deugdelijk bestuur, dient de klemtoon toch veeleer te liggen op het inhoudelijke aspect. Diverse schandalen hebben reeds aangetoond dat structuren en processen alleen niet voldoende zijn om deugdelijk te besturen. Wellicht ligt de grootste governance uitdaging vandaag in het verplaatsen van de aandacht van het formalistische aspect naar een meer inhoudelijke benadering en beleving van deugdelijk bestuur, een evolutie naar ‘substance over form’. Er dient meer gefocust te worden op het respecteren en het naleven van de geest van “corporate governance”. Basiswaarden als eerlijkheid, integriteit en professionalisme zijn onontbeerlijk. Bovendien dient er continu over gewaakt te worden dat elke onderneming voldoende flexibiliteit krijgt bij de invulling van deugdelijk bestuur.

Codes en regelgeving

De basisprincipes van deugdelijk bestuur worden doorgaans neergeschreven in een ‘Code’. Een Code is een set van aanbevelingen die richtinggevend is voor de sector of de doelgroep waarvoor zij bestemd is. Meer info.

Dergelijke codes werden wereldwijd ontwikkeld (www.ecgi.org). In België werden reeds diverse initiatieven hiertoe genomen (Commissie Corporate Governance, Commissie Buysse, KBS…..). Deze codes worden versterkt door nationale en Europese regelgeving.

Agenda

28 mrt 2017
Brussel
Ledenforum
guberna
28 mrt 2017
Brussel
Ledenforum
guberna
27 apr 2017
Moorslede
Ledenforum
guberna
09 mei 2017
Brussel
Opleidingscyclus
guberna
23 mei 2017
Brussel
Opleidingscyclus
guberna
21 jun 2017
Kortrijk / Courtrai
Chairmen's Event
guberna
"
Een gebrek aan openheid van geest is vaak een grote rem op groei.
Lutgart Van den Berghe
"
"
Corporate governance is a journey, not a destination!
Adam Smith
"

Goed bestuur