Listed Company Day: Hoe kan corporate governance juridische en marktbarrières wegnemen?
Een markt in transitie
De Europese kapitaalmarkten staan voor een paradox. Hoewel de marktkapitalisatie sinds 2016 met 42% is gestegen, is het aantal beursgenoteerde bedrijven met bijna 30% gedaald. Deze daling versnelde na 2021, wat wijst op een structurele zwakte in Europa's vermogen om beursnotaties aan te trekken en te behouden. Op de jaarlijkse Listed Company Day in Brussel, gezamenlijk georganiseerd door GUBERNA en VBO/FEB, waren experts het erover eens dat Europese huishoudens sparen maar niet investeren, een trend die innovatie en langetermijngroei ondermijnt. Twee deskundigenpanels bespraken de juridische en marktbarrières die deze marktontwikkeling kunnen beïnvloeden. De uitdaging is duidelijk: hoe kan Europa zijn markten aantrekkelijker en concurrerender maken in een mondiale omgeving?
Regulering: Last of kans?
Regulering stond centraal in het debat. Panelleden erkenden dat overregulering administratieve en openbaarmakingskosten met zich meebrengt, zoals extra personeel, complexe rapportagesystemen en toenemende nalevingsverplichtingen. Toch erkenden ze ook het potentieel ervan om veerkracht en vertrouwen op te bouwen in de loop van de tijd; De consensus was dat vereenvoudiging, niet deregulering, de weg vooruit is. Bedrijven hebben proportionele regels en een risicogerichte aanpak van naleving nodig, terwijl beleidsmakers moeten voorkomen dat ze nieuwe verplichtingen in elkaar leggen zonder bestaande te beoordelen. Besturen werden aangespoord om regelgevingswijzigingen te anticiperen en compliance om te zetten in strategisch voordeel, waarbij verplichtingen zoals CSRD en NIS2 bijvoorbeeld worden omgezet in hefbomen voor innovatie in plaats van louter het afvinken van vakjes.
Duurzaamheid: Van last tot onderscheidend kenmerk
Duurzaamheidsrapportage kwam naar voren als zowel een uitdaging als een kans. Hoewel de ambitieuze EU-kaders (CSRD, CS3D en de taxonomie) gericht zijn op het stimuleren van de groene transitie, loopt hun complexiteit het risico dat bedrijven, vooral kmo's, wordt overweldigd. Rapportagemoeheid is reëel en de kosten van naleving zijn hoog. Duurzaamheid zelf blijft echter een krachtige concurrentieonderscheidende factor. Bedrijven die ESG in hun kernstrategie integreren, zijn beter in staat investeerders aan te trekken, risico's te beperken en nieuwe groeikansen te ontsluiten. De sleutel ligt in de verschuiving van compliance-gedreven rapportage naar strategische positionering, ondersteund door governancesystemen die prioriteit geven aan langetermijnwaardecreatie.
Herstel van marktaantrekkelijkheid
Liquiditeit en zichtbaarheid zijn kritieke pijnpunten voor Belgische en Europese MKB's. Gefragmenteerde handelsplatforms, financiële beperkingen en beperkte dekking van analisten maken het voor kleinere bedrijven moeilijker om toegang te krijgen tot kapitaal. Tegelijkertijd voegen geopolitieke onzekerheid en macro-economische volatiliteit lagen van complexiteit toe aan investeringsbeslissingen. Om de trend van dalende noteringen te keren, moet Europa de Capital Markets Union voltooien en de Savings & Investment Union versnellen. Dit betekent het kanaliseren van huishoudelijke spaargelden naar aandelenmarkten, het harmoniseren van het toezicht en het verminderen van administratieve lasten met minstens 25% of zelfs 50% voor het MKB, zoals gesuggereerd door het Draghi-rapport. Beide panels waren het erover eens dat het de taak van de raad is om met beleidsmakers in gesprek te gaan over hervormingen die zowel contraproductieve regelgeving wegnemen als innovatie stimuleren. Zonder gedurfde hervormingen loopt Europa het risico zijn concurrentievoordeel te verliezen en meer bedrijven te zien migreren naar buitenlandse markten.
Conclusie
De jaarlijkse Listed Company Day benadrukte een gedeelde ambitie: Europese kapitaalmarkten tot een motor maken van innovatie en duurzame groei. Om dit te bereiken is een nieuwe denkwijze nodig, een die beleggersbescherming in balans brengt met concurrentievermogen, regelgeving vereenvoudigt zonder integriteit in te leveren, en duurzaamheid omzet in een strategisch voordeel voor langetermijnwaardecreatie. Voor raden, toezichthouders en marktbeheerders is de tijd voor incrementele verandering voorbij; Europa heeft doortastende actie nodig om het vertrouwen te herstellen, investeringen aan te trekken en zijn plaats in het wereldwijde financiële landschap veilig te stellen.
