Voices from our academic community - Besluitvorming en governance in KMO’s - Inzichten uit het Vlerick KMO-rapport 2025

Laagste scorende groeicompetentie 
Besluitvorming en governance blijken de zwakste groeicompetentie in het onderzoek, met een gemiddelde score van slechts 51%. Dit wijst op structurele tekorten in hoe KMO’s strategische beslissingen nemen en hun governance organiseren. 

Centrale besluitvorming domineert 
Hoewel sommige KMO’s een raad van bestuur of adviesraad hebben, ontbreekt het vaak aan onafhankelijke externe stemmen. Belangrijke beslissingen blijven sterk geconcentreerd bij de eigenaar-manager, wat wijst op een gebrekkige delegatie van beslissingsbevoegdheid. 

Externe investeerders als hefboom 
KMO’s met externe investeerders scoren gemiddeld beter op governance (60%) dan KMO’s zonder (49%). De aanwezigheid van investeerders leidt vaak tot meer gestructureerde besluitvormingskaders en een betere rolverdeling. 

Familiebedrijven blijven achter 
Zowel theoretische als mentale familiebedrijven scoren lager op governance dan niet-familiale KMO’s. De gemiddelde score van theoretische familiebedrijven bedraagt 49%, tegenover 58% bij niet-familiale bedrijven. Dit verschil suggereert dat familiale contexten vaker vasthouden aan informele of centralistische besluitvormingspatronen. 

Opleidingsachtergrond van de eigenaar telt 
Eigenaar-managers met een economische of bedrijfskundige achtergrond behalen gemiddeld 55% op deze dimensie, tegenover 47% voor anderen. Bedrijven geleid door deze profielen tonen een meer gebalanceerde verdeling van besluitvorming. 

Aanbevelingen voor professionalisering 

Formele governance-structuren opzetten 
Introduceer een onafhankelijke raad van bestuur of adviesraad die regelmatig betrokken wordt bij strategische reflecties. Een duidelijke scheiding tussen eigendom en management versterkt de langetermijnstrategie en voorkomt tunnelvisie. 

Delegatie stimuleren 
Creëer ruimte voor managementteams om beslissingen te nemen zonder constante tussenkomst van de eigenaar-manager. Dit vraagt vertrouwen, duidelijke afspraken en prestatiegerichte opvolging. 

Opleiding van eigenaar-managers 
Investeer in opleidingstrajecten voor eigenaar-managers, met focus op strategisch leiderschap, governance en teamdynamieken. Een beter begrip van bestuursprincipes versterkt de transitie van ondernemer naar strategisch leider. 

Transities professioneel begeleiden 
Een externe CEO, gecombineerd met transparante communicatie, duidelijke rolafspraken en vertrouwen, kan leiden tot betere besluitvorming en duurzame groei. 

Een sterke besluitvorming en robuuste governance zijn geen luxe voor KMO’s, maar een noodzaak voor duurzame groei. Het rapport toont aan dat professionalisering, objectivering en delegatie essentiële hefbomen zijn, vooral voor familiale bedrijven en ondernemingen zonder externe investeerders. KMO’s die governance ernstig nemen, bouwen fundamenten voor schaalbaarheid, strategische wendbaarheid en toekomstgerichte waardecreatie.