BoardWatch #1: Pilot - Polarisering in de bestuurskamer, EU Inc. en de Governance Maturity Scan voor kmo's

Wanneer een concertprogrammering leidt tot de ontslagname van drie bestuurders, weet je dat governance vandaag meer vraagt dan het volgen van de vastgelegde procedures.  

In de eerste aflevering van BoardWatch bespreken Gilles Lysebeth en Filip De Rycke samen met drie GUBERNA-onderzoekers wat goed bestuur betekent in tijden van maatschappelijke polarisering, wat raden van bestuur vandaag al kunnen doen met het voorstel rond EU Inc., en waar Belgische kmo's vandaag staan op het vlak van governance. 

Belangrijkste inzichten 

  • Bestuurders die het oneens zijn met een beslissing van het college beschikken over meer instrumenten dan publiek ontslag. Een ethisch comité is er één van. 

  • EU Inc. wil een geharmoniseerd vennootschapsrechtelijk kader naast de bestaande nationale rechtsvormen plaatsen, niet in de plaats ervan. De impact op bestuursverantwoordelijkheden vraagt waakzaamheid. 

  • Voor kmo's begint goed bestuur bij een eerlijke nulmeting. De Governance Maturity Scan brengt in een beperkt aantal vragen de belangrijkste hefbomen in kaart. 

Thema 1. Polarisering en de rol van bestuurders 

Bij BOZAR leidde het geplande concert van de Münchner Philharmoniker onder leiding van de Israëlische dirigent Lahav Shani tot de ontslagname van drie bestuurders. Wat kan je als bestuurder in een complexe, polariserende en gepolitiseerde context als deze doen wanneer je niet akkoord bent met de genomen beslissingen? Wat vraagt goed bestuur op het moment dat maatschappelijke spanningen en interne meningsverschillen zich steeds sneller op het scherpst  van de snee stellen?  

Een mogelijke piste om met zulke gevoelige dossiers om te gaan, is werken met een ethisch comité. In een eerdere GUBERNA-podcast lichtte Brieuc Van Damme, CEO van de Koning Boudewijnstichting, toe hoe zo'n comité management en raad van bestuur kan ondersteunen bij complexe afwegingen. De oprichting van dat ethisch comité is een van de belangrijkste vernieuwingen onder zijn mandaat: "Het ethisch comité helpt ons complexe en gevoelige dossiers te navigeren." 

Herbeluister de volledige aflevering met Brieuc Van Damme: Social Profit Governance in transitie. Koning Boudewijnstichting 

Thema 2. EU Inc.: een Europees vennootschapskader 

Met EU Inc. stelt de Europese Commissie een geharmoniseerd vennootschapsrechtelijk kader voor naast de bestaande nationale rechtsvormen. Het voorstel moet ondernemen binnen de eengemaakte markt eenvoudiger maken. Wat kan dit betekenen voor raden van bestuur, en hoe moeten zij zich tot zo'n nieuw kader verhouden? 

Achtergrond bij EU Inc.: 

 

Thema 3. Governance Maturity Scan voor kmo's 

Met de Governance Maturity Scan wil GUBERNA kmo's op een laagdrempelige manier inzicht geven in hun belangrijkste governance-uitdagingen. De beknopte online vragenlijst  geeft ondernemers inzicht waar hun organisatie vandaag staat en waar versterking nodig is. 

De vragenlijst bestaat uit drie delen: 

  1. Profiel van de onderneming. Een overzicht van de prioriteiten en uitdagingen voor bestuur, aandeelhouders en management. 

  1. Organen. Is een actieve raad van bestuur aan de orde, of eerder een adviesraad? 

  1. Bedrijfsinformatie. Inzicht in uw onderneming en specifieke governance best practices. 

Direct na het invullen ontvangt u een score op vijf parameters, als indicatie van uw maturiteit op het vlak van governance. 

Verder werken aan uw bestuurspraktijk: GUBERNA x IMD Board Retreat 

De casussen die in deze aflevering aan bod komen, van polariserende dossiers tot een snel evoluerend Europees kader, vragen van bestuurders meer dan technische kennis. Ze vragen een bestuurscultuur die ruimte laat voor constructieve meningsverschillen zonder dat de cohesie van het orgaan onder druk komt. 

Net daarover gaat de GUBERNA x IMD Board Retreat, een tweedaags residentieel programma in het Sapphire House in Antwerpen, ontwikkeld voor CEO's, voorzitters en bestuurders van (beursgenoteerde) ondernemingen. Samen met GUBERNA- en IMD-faculty, governance-experts en ervaren bestuurders verkent u onder meer: 

  • de fundamentele principes van effectief besturen, over sectoren en regio's heen; 

  • het Four Pillars of Board Effectiveness van IMD, als instrument om sterktes en zwaktes van uw raad in kaart te brengen; 

  • de evoluerende stewardshiprol van bestuurders in een geopolitiek volatiele context; 

  • de bouwstenen van een bestuurscultuur waarin vertrouwen, cohesie en constructieve dissensie naast elkaar bestaan. 

Datum: 29/10/2026 & 30/10/2026 – Sapphire House Antwerp 
Spekers: Prof. dr. Didier Cossin (IMD), Prof. dr. Simon Evenett (IMD) & Carlos Brito (CEO Belron Group) 
Registreer via deze link.  

Experts in deze aflevering

Hosts

Over BoardWatch 

BoardWatch is de podcast van GUBERNA waarin we elke aflevering drie actuele governancevraagstukken kort en scherp ontleden, samen met experts uit onze expertisecentra. Voor bestuurders, directies en iedereen die de bestuurskamer van dichtbij volgt. 

Abonneer je op BoardWatch via Spotify, of via guberna.be/podcasts.