Zoeken

De internationale vrouwendag van 8 maart biedt GUBERNA elk jaar opnieuw een uitgelezen moment om vrouwelijke bestuurders voor het voetlicht te brengen. Deze keer verleggen we evenwel onze focus van genderdiversiteit in het bestuursorgaan naar vrouwelijk leiderschap (lees CEO’s) en meer bepaald de vrouwelijke opvolging in het familiebedrijf.

Overdracht is vandaag de dag een cruciaal onderwerp in ondernemerschap. In het geval van familiebedrijven is het nog ingewikkelder omdat het naast de basiscomplexiteit ook familiale en generatiegebonden aspecten omvat.

Een podcast die op zoek gaat naar wat het betekent om een familiebedrijf te zijn. of beter: een podcast die familiebedrijven inspireert op hun pad naar professionalisering. Dat is de doelstelling van de reeks Family Business, die GUBERNA en the content company lanceren. “Familiebedrijven hebben de tijdsgeest mee: ze zijn eigenlijk tegelijk musea en laboratoria van ondernemerschap.”

De monitorstudie van de beursgenoteerde bedrijven is ondertussen een vaste waarde geworden in het corporate governance landschap. Sinds 2006 controleert en evalueert GUBERNA samen met VBO/FEB diverse aspecten van de raden van bestuur van beursgenoteerde bedrijven, en dit voornamelijk in relatie tot de corporate governance codes waaraan deze beursgenoteerde bedrijven onderhevig zijn.

Zoals vermeld in principe 7 van de Belgische Corporate Governance Code 2020, moeten beursgenoteerde bedrijven "leden van de raad van bestuur (en kaderleden) op een billijke en verantwoorde manier vergoeden". Het idee dat bestuursleden moeten worden vergoed, is zelfs vastgelegd in het Belgische vennootschapsrecht, voor alle soorten ondernemingen, beursgenoteerd of niet. Het is echter niet eenvoudig voor ondernemingen, zelfs voor beursgenoteerde, om de billijke vergoeding van hun bestuurders te bepalen.

Lees meer overde studie over duurzame waardecreatie in Belgische beursgenoteerde bedrijven.

GUBERNA presenteerde op 6 maart 2024 haar 9 prioriteiten voor het bestuur van slagkrachtige overheidsbedrijven. Dit memorandum moet politieke partijen in aanloop naar de verkiezingen van 2024 aanzetten tot het creëren van een professioneel en transparant kader voor het bestuur van de Belgische overheidsbedrijven. De betrokkenheid van GUBERNA bij het debat inzake public governance gaat al meerdere legislaturen terug en resulteerde meermaals in de implementatie van verschillende aanbevelingen.

Tussen oktober 2022 en maart 2024 ondernam ‘The Working Party on State Ownership and Privatisation Practices een nieuwe herziening van de OESO-richtlijnen voor het bestuur van overheidsbedrijven om rekening te houden met de bijna tien jaar van ervaring en de zich ontwikkelende beste praktijken sinds de vorige herziening in 2015. De herziening versterkt de richtlijnen voor overheidsbedrijven, met een focus op duurzaamheid, economische veiligheid en integriteit. Het doel is om wereldwijd gelijke kansen te waarborgen en hoge normen voor 'business conduct' te handhaven. De update zorgt ook voor consistentie met de G20/OECD Principles of Corporate Governance en de OECD Guidelines on Anti-Corruption and Integrity in State-Owned Enterprises.

Als kenniscentrum voor goed bestuur houdt GUBERNA er aan om steeds “one-step-ahead” te zijn. Toen GUBERNA hoorde over de ambitie van de federale overheid om een charter voor de bestuurder van overheidsorganisaties te ontwikkelen (cf. Federaal Regeerakkoord oktober 2014), namen we dan ook meteen het initiatief om een dergelijk modelcharter te op te stellen. Wij waken erover dat onze leden op de hoogte blijven van de evoluties inzake goed bestuur en betrokken worden bij de governance van morgen. Dit modelcharter is dan ook ontstaan met de hulp van leden-experten ter zake.

Voor de KMO, een belangrijke motor van onze nationale welvaart, is het interessant om te kijken naar wat de toekomst brengt in een steeds complexere wereld, en naar de belangrijkste strategische uitdagingen voor het jaar 2024. GUBERNA heeft twee belangrijke strategische aandachtspunten geïdentificeerd die in 2024 (en in de komende jaren) door de KMO in de gaten gehouden dienen te worden.

In dit artikel gaan we dieper in op de problemen die een raad van advies of bestuur voor je kmo kan oplossen, en welke opportuniteiten diezelfde raden voor je onderneming kan creëren.

Het belangrijkste om te onthouden is dat zelfs in kmo’s waar de bestuurder, aandeelhouder en dagelijks manager dezelfde persoon zijn, er vele voordelen zijn om af en toe enkel de pet van bestuurder op te zetten, omdat je vanuit die rol alle zaken vanop een strategische afstand kan bekijken.

De Belgische socialprofitsector bevindt zich in een transitiemoment. Socialprofitorganisaties (SPO’s) moeten de confrontatie aangaan met de overheidsuitdaging van meer besparingen en de verwachtingen rond meer efficiëntie, resultaat en maatschappelijke legitimiteit. Tegelijkertijd willen ze natuurlijk trouw blijven aan hun sociale missie. Het contrast tussen de druk van buitenaf en zoektocht naar maatschappelijke meerwaarde vormt de context waarin GUBERNA een onderzoek uitvoerde naar de bestuurspraktijken binnen SPO’s. In totaal bevroegen we 68 organisaties, voornamelijk opererend in de welzijns- en gezondheidssector, de sociale economie en de socio-culturele sector. We focusten op kernaspecten van goed bestuur, namelijk de samenstelling en rol van de raad van bestuur, het engagement van de bestuursleden, de rol van de algemene vergadering en de aanwezigheid van een professionele praktijk in het algemeen. We toetsten onze bevindingen consequent aan onze expertise, maar ook aan de gebruikelijke bestuurscodes die nu de ronde doen. De KBS-code die in de nabije toekomst opnieuw gepubliceerd zal worden verdient daarbij zeker aparte vermelding.

Interview met Brieuc Van Damme, CEO van de koning Baudewijnstichting. We kozen voor een actueel en boeiend governance vraagstuk rond duurzame waardecreatie dat zowel bestuurders uit de social profit als de profit kan interesseren.

Op initiatief van de Koning Boudewijnstichting werkte in 2010 een stuurgroep van een twintigtal personen uit de social profit sector (voorzitters, bestuurders of directeurs van de verschillende subsectoren) aanbevelingen uit rond het besturen van social profit organisaties (SPO’s). De leden van de stuurgroep hebben allemaal in eigen naam deelgenomen aan dit initiatief. Met deze aanbevelingen wil de Koning Boudewijnstichting een hulpmiddel aanreiken voor de organisaties opdat zij de juiste vragen zouden stellen over goed bestuur.